Kijktip: The Social Dilemma

Foto van auteur
Door: Edo Dijkgraaf

De platformen die ons verbinden, beheersen ons.

Hoeveel tijd denk jij dat je dagelijks “op je telefoon” doorbrengt? Als onze cijfers gelijk opgaan met die van de Vlamingen, dan brengen we dagelijks bijna drie uur door op het scherm. Dat is 45 (!) dagen per jaar. Wie denkt de telefoon de baas te zijn, wordt uitgenodigd The Social Dilemma op Netflix te kijken.

Helaas stammen de meest recente Nederlandse cijfers uit 2019, maar als corona op de Nederlanders dezelfde uitwerking heeft als op de Vlamingen, dan zitten we jaarlijks anderhalve maand op onze telefoon.

De dramadocu die The Social Dilemma heet

The Social Dilemma is een samenvoegsel van drama en documentaire op Netflix. Gedurende het eerste half uur wist ik niet goed wat ik er van moest vinden. Aan het woord komen diverse (voormalig) medewerkers van Google, Facebook, Pinterest, Twitter en Instagram die vertellen over hun geschiedenis bij de techreuzen. Van de visionaire alternatieveling tot een emeritus professor van de Harvard Business School, iedereen komt aan het woord.

The Social Dilemma confronteerde me met mijn vooroordelen

De ondervraagden vertellen over de opkomst van social media. Onder hen Justin Rosenstein. Rosenstein is de uitvinder van de “Like-button” en kwam in 2017 in het nieuws toen bekend werd dat hij de app van Facebook van zijn telefoon verwijderde. De likeknop heeft gezorgd voor een revolutie. Voer voor de algoritmes.

Volgens Rosenstein was het allemaal nooit de bedoeling geweest en dat is ook min of meer de strekking van dat wat de andere geïnterviewden vertelden. Het gaf me het gevoel dat ze zich wilden indekken voor de bestorming van het Amerikaanse Capitool.

Had ik het even mis. The Social Dilemma ging bijna 12 maanden vóór de bestorming in Washington al in première.

Regisseur Jeff Orlowski had mij echt voor zich gewonnen als hij het drama uit de documentaire weg had gelaten omdat het in mijn beleving de geloofwaardigheid van de geïnterviewden beïnvloedt. Men bespreekt de Pizzagate complottheorie maar laat het bespreken van QAnon achterwege. Ook over de bestorming van het Capitool in Washington wordt geen woord gerept. Logisch, want het docudrama ging reeds op 26 januari 2020 in première; de bestorming vond op 6 januari 2021 plaats.

Ja, maar in Amerika wonen… Oh, wacht…

Het moet natuurlijk niet, maar stiekem dacht ik toch dat sommige mensen in de Verenigde Staten proberen om de bizarre toestanden die ze in de talkshows zien in het echte leven na te bootsen. Daar hebben we hier toch geen last van?

In Europa zijn we helaas net zo maf als in de VS. De omzet van ComBron komt voor 90% uit online communicatie, dus als ik op het nieuws hoor dat er opnieuw meer schermen en digitale toestellen verkocht zijn, dan moet ik blij zijn, maar na het zien van The Social Dilemma geeft het een vervelende bijsmaak. Tijd om het boter op mijn hoofd voor nuttiger zaken aan te wenden.